Budowa modelowej ścieżki dydaktycznej i odtworzenie historycznej kładki spacerowej w rezerwacie Dolina rzeki Wałszy.

Teren, na którym został  realizowany  projekt, jest jednym z najstarszych rezerwatów w Europie – podlegał ochronie już w roku 1907.

Przed II Wojną Światową teren rezerwatu był jedynym zadrzewionym obszarem w pobliżu uzdrowiskowej miejscowości jaką było wówczas miasto Pieniężno i stanowił miejsce spacerowe i wypoczynkowe dla mieszkańców Królewca, Berlina i okolicznych miast i miasteczek. W rezerwacie funkcjonował pensjonat z restauracją leśną, basenem kąpielowym, muszlą koncertową, strzelnicą sportową, boiskiem i kortami tenisowymi.

Celem ochrony rezerwatu krajobrazowego jest zachowanie w stanie naturalnym malowniczo ukształtowanego przełomowego odcinka Wałszy głęboko wrzynającego się w morenowe wzgórza, osiągające 127 m n.p.m.

Rzeka ma w rezerwacie charakter rzeki górskiej. W kilkunastu miejscach tworzy sine meandry, podcinając wysokie i strome brzegi. Dno mulisto-piaszczyste urozmaicone jest licznymi bystrzami (głazowiskami) oraz kotłami eworsyjnymi.  Ściany wąwozu są  pocięte bocznymi jarami, którymi spływają stałe i sezonowe strumyki wody. Po obu stronach   

Z punktu widzenia ochrony gatunkowej najcenniejszym elementem obiektu jest ichtiofauna typowa dla krainy pstrąga. Spośród gatunków objętych ochrona występują tu : głowacz białopłetwy, strzebla potokowa, piekielnica, śliz, minóg strumieniowy

Dzisiejsza szata roślinności jest wypadkową klimatu, możliwości produkcyjnych gleb oraz działalności człowieka. Obecnie na terenie rezerwatu obok elementów borealnych, jakimi są świerk pospolity i brzoza występują elementy subatlantyckie, takie jak: dąb szypułkowy, jesion, wiąz i buk rosnący już poza granicą swego naturalnego zasięgu.  Strome brzegi porośnięte są bogatą pod względem florystycznym roślinnością. Spośród 558 gatunków na uwagę zasługuje : cis pospolity, paprotka zwyczajna, wawrzynek wilczełyko,  skrzyp olbrzymi, lilia złotogłów, gnieźnik leśny, widłak jałowcowaty, tojad dzióbaty, podkolan biały, bluszcz pospolity, bobrek trójlistkowy, przylaszczka pospolita, konwalii majowa i wiele innych. Do stałych mieszkańców rezerwatu należą: dzik, sarna, zając, borsuk, jeż, kuna, wiewiórka, tchórz i jenot ale przede wszystkim bóbr i wydra.  Okresowo przebywają w lasach rezerwatu jeleń i łoś. Przełom Wałszy zamieszkują liczne gatunki ptaków: orliki krzykliwe (wokół miejsc ich gniazdowania utworzono strefy ochrony), sikory, dzięcioły, zięby, sójki, sroki, myszołowy, pełzacze, zimorodki, pluszcze, kruki, wrony i kosy.

 Na terenie rezerwatu znajdują się dwa zabytkowe obiekty: grodzisko pruskie datowane na okres średniowieczny około XI-XIII w. oraz kapliczka księży werbistów zwana „ Kapliczkią przy Cudownym Źródle”. Kapliczka została ufundowana w 1826 roku przez rodzinę Gehrmanów.

 

Obszar rezerwatu od ponad  wieku jest wykorzystywany przez mieszkańców Pieniężna i okolic do celów rekreacyjnych. Główny odsetek turystów stanowią jednak goście zwiedzający Muzeum Etnograficzne mieszczące się w Domu Misyjnym o.o. Werbistów

 


Projekt współfinansowany przez Unię Europejską
ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko